TBMM Genel Kurulu’nda ‘1 Mart Tezkeresi’ Tutanaklarının Açıklanması Önerisi Reddedildi
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, 1 Mart 2003 tarihli kapalı oturumlara ait tutanakların ve özetlerinin kamuoyuyla paylaşılmasına yönelik Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından sunulan öneri, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi. Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan Genel Kurul, kararın ardından 4 Mart Çarşamba günü toplanmak üzere kapandı.
Muhalefet Cephesi: “Tutanaklar Açıklanmalı, Tarih Aydınlatılmalı”
Gündem dışı konuşmalar ve grup başkanvekillerinin değerlendirmelerinin ardından geçilen siyasi parti önerileri bölümünde, CHP grubunun 6 Şubat 2003 ve 1 Mart 2003 tarihlerindeki kapalı oturum tutanaklarının İç Tüzük’ün 71’inci maddesi uyarınca yayımlanması talebi görüşüldü.
Önergenin gerekçesini açıklayan CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, 23 yıl önceki tezkere oylamasının parlamento tarihi için kritik bir eşik olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bundan 23 yıl önce 1 Mart 2003’te parlamento tarihinde önemli ve kritik bir oylama gerçekleşmişti. Bu parlamentoda yapılan tezkere oylamasıyla ABD askerleri bu vatan topraklarına postallarıyla basacaktı, üsler kuracaktı. Eğer ki o gün bu parlamento tezkereye ‘evet’ deseydi komşumuz Irak, bizim topraklarımız üzerinden bombalanacaktı, binlerce, milyonlarca Müslüman kadın, çocuk katledilecekti ama bu parlamento bir duruş gösterdi. Bakın, 99 AK Parti milletvekili, CHP Grubu bu tezkereye, Amerika’ya ‘hayır’ dedi. Amerika’ya, ‘Sen bizim sınır komşularımızı bombalayamazsın, öldüremezsin’ dedi. Bu tezkereye ‘hayır’ diyen milletvekiliniz tasfiye edildi. Şimdi Türkiye merak ediyor: O 99 milletvekili bugün aranızda mı, karşınızda mı? Bu tutanaklar açıklanmalı çünkü gizli oturumlardaki tutanaklar İç Tüzük’e göre 10 yıl sonra açıklanmalı. Gelin, bu tutanakları açıklayalım.”
Yeni Yol Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ da o dönem 62 bin Amerikan askerinin Türkiye’de konuşlanmasının öngörüldüğünü hatırlatarak, “O gün bu Meclis yürütmenin dayatması karşısında yasamanın onurunu ve bağımsızlığını korumuştur. İktidar partisinin kendi içinden ciddi bir vicdani ve siyasi itiraz yükselmiştir” dedi.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, 1 Mart Tezkeresi’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP) ilk adımı olduğunu savunarak, “Eğer varsa, o dönemde Parlamentoda olan ve ‘hayır’ diyen biri varsa cesaretle kalksın desin ki, ‘Ben ‘hayır’ dedim.’ Diyemezler çünkü hepsi tasfiye oldu” şeklinde konuştu. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Osman Cengiz Çandar ise oylamanın bir “yol kazası” olarak nitelendirildiğini ifade ederek, doğru tarihin öğrenilmesi için tutanakların yayınlanması gerektiğini savundu.
AK Parti’den Tepki: “Emperyalizme Meydan Okumak BM Kürsüsünden Olur”
Eleştirilere yanıt vermek üzere kürsüye çıkan AK Parti Gaziantep Milletvekili Ali Şahin, muhalefetin söylemlerini “tenakuz” olarak nitelendirdi. Şahin konuşmasında şunları kaydetti:
“Ali Mahir Bey konforlu Meclis kürsüsünden emperyalizm nutukları atıp seçim döneminde New York’un, Londra’nın sokaklarında çözüm aramak, seçim aramak, emperyalizme nutuk atmak demek değildir. Buradan emperyalizm karşıtı nutuk atıp çözümü Londra sokaklarında, kabul edilmediğiniz ortamlarında aramanız sizin bir tenakuzunuzdur. Emperyalizme meydan nasıl okunur, biliyor musunuz? Emperyalizme meydan konforlu Meclis kürsüsünden değil, Birleşmiş Milletler’in kürsüsünden onların, gözlerinin içerisine bakarak, ‘Dünya sizden büyüktür, dünya 5’ten büyüktür’ demekle okunur.”
Genel Kurul’da Usul Tartışması ve Kapanış
Görüşmeler sırasında CHP Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün‘ün, dönemin başbakan ve bakanlarının “Biz paraya bakarız” dediğini iddia etmesi üzerine Genel Kurul’da tansiyon yükseldi. AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl’e usul yönünden sert tepki göstererek, “Kürsüye çıkan milletvekiline kim, neyi sataşmış da ona söz veriyorsunuz? Hiçbir sataşma olmadığı halde, bir milletvekili gelecek ve kürsüden iki dakika da hakaret edecek. Sizi usule davet ediyorum” dedi.
Tartışmaların ardından yapılan oylamada CHP’nin tutanakların açıklanması önerisi reddedildi ve TBMM Genel Kurulu çalışmalarına ara verdi.
