Avrupa’da Doğal Gaz Fiyatları Rekor Kırdı

Hürmüz Boğazı ve Katar Enerji Tesisleri Hedef Alındı

Küresel enerji arzı için kritik bir öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nın stratejik saldırılar sonrası kapanması ve Katar Enerji’ye (Qatar Energy) ait sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinde üretimin durdurulması, Avrupa gaz piyasalarında büyük bir şok dalgası yarattı. Yaşanan bu gelişmelerin ardından Avrupa’da gaz fiyatlarındaki artış yüzde 100 sınırını aşarken, küresel enerji trafiği de durma noktasına geldi. Dünya genelindeki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği tamamen kesildi. Özellikle en büyük ihracatçılardan biri olan Katar’ın sevkiyat rotasının bu bölge olması, uluslararası piyasalarda arz krizini derinleştirdi.

Enerji Tesislerine Yönelik Saldırılar Üretimi Durdurdu

Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve çatışmaların etkisiyle petrol fiyatları yüzde 6 oranında değer kazandı. İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarının (İHA), Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’nde bulunan ve Katar Enerji’ye ait olan LNG üretim tesisini hedef alması sonucu şirket, tesisteki tüm üretim faaliyetlerini askıya aldığını duyurdu. Boğaz’daki sevkiyatın durması ve kritik üretim merkezinin devre dışı kalması, Avrupa gaz fiyatlarındaki yükselişi daha da tetikledi.

TTF’de Fiyatlar İki Katına Çıktı

Avrupa’nın en derinlikli doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avro seviyesine tırmandı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları öncesinde, 27 Şubat tarihinde 31,95 avro seviyesinden kapanan fiyatlar, kısa sürede yüzde 100’den fazla artış gösterdi. Günlük bazdaki yükseliş ise bir önceki kapanışa göre yüzde 47’ye ulaştı.

Küresel Piyasalarda Arz Şoku ve Rekabet

Katar’ın küresel LNG ihracat kapasitesinin yüzde 20’sine sahip olması nedeniyle Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapanması, 2022’deki Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana görülen en büyük arz şoku olarak nitelendiriliyor. QatarEnergy’nin sevkiyatlar için “mücbir sebep” ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmesi bulunan alıcıları spot piyasaya yönelmeye zorlarken; Avrupa ve Asya arasındaki alternatif LNG rekabetini de kızıştırdı. Rus gazına bağımlılığı azaltmaya çalışan Avrupa Birliği’nde doğal gaz depo doluluk oranlarının yüzde 30 seviyelerinde kalması ise süreci daha zorlu hale getiriyor. Gelişmeleri değerlendirmek üzere Doğal Gaz Koordinasyon Grubu’nun 4 Mart’ta acil olarak toplanması bekleniyor.