100. Yılında Bakü Türkoloji Kurultayı Düzenlenecek
Bakü, Tarihi Kurultayın 100. Yıl Dönümünde Bilim İnsanlarını Ağırlıyor
Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Hazar Üniversitesi ve Azerbaycan Milli İlimler Akademisi işbirliğinde “100. Yılında Bakü Türkoloji Kurultayı – Anma Toplantısı” Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de gerçekleştirilecek.
Yunus Emre Enstitüsü tarafından yapılan açıklamaya göre, Türkoloji tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilen “1926 Bakü Türkoloji Kurultayı”, tam bir asır sonra aynı şehirde ve aynı tarihi mekanda düzenlenecek anma toplantısıyla yeniden gündeme taşınacak. Etkinliğin, 100 yıl önce ilk Kurultay’ın yapıldığı ve günümüzde Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Başkanlığı olarak kullanılan tarihi binada, aynı salonda ve mümkün olması durumunda aynı saatte başlatılması hedefleniyor. Bu ayrıntıyla program, akademik bir buluşma olmanın ötesinde tarihi hafızaya dair güçlü bir sembolik anlam taşıyacak.
Türkoloji’nin 100 Yıllık Birikimi Değerlendirilecek
1926 yılında Türk dünyasının ortak dil, alfabe ve bilimsel yöntem arayışlarına yön veren kurultayın bilimsel, kültürel ve entelektüel mirasını odağına alan program; Türkoloji’nin 100 yıllık gelişim sürecini tarih, kültür ve edebiyat penceresinden yeniden yorumlayacak. 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’na ait arşiv belgeleri, sunulan bildiriler, katılımcı listeleri ve dönemin basın kaynakları titizlikle incelenerek Kurultay’ın tarihi önemi gözler önüne serilecek. Bu kapsamda hem Türkoloji tarihi hem de Sovyetler Birliği dönemi bilim politikaları analiz edilerek güçlü bir tarihi arka plan oluşturulacak. Kurultay oturumları; Türk dili, edebiyatı, tarih, kültür ve folklor gibi temel alanlarda uzman akademisyenlerin katkılarıyla disiplinler arası bir yaklaşımla icra edilecek.
Kurultaya Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Rusya’ya bağlı Tataristan Cumhuriyeti, Moldova ve Arnavutluk’tan çok sayıda akademisyen katılım sağlayacak. Ulusal ve uluslararası ölçekte 60’tan fazla Türkolog’u buluşturacak olan program, geçmişin akademik mirasını modern yöntemlerle harmanlamayı, uluslararası işbirliğini pekiştirmeyi ve Türkoloji alanındaki yeni eğilimleri değerlendirmeyi amaçlıyor.
Türk dili, edebiyatı, tarih, kültür ve folklor başlıklarında düzenlenecek toplam 9 ayrı panelde Türkoloji’nin güncel durumu ele alınacak. Toplantıya Türkiye ve Azerbaycan başta olmak üzere çeşitli ülkelerden bakanlar, akademi başkanları, rektörler ve uluslararası kuruluş temsilcilerinin katılması bekleniyor. Türkoloji’nin bir asırlık gelişiminin bugüne yansımalarının inceleneceği Kurultay’da sunulan bildirilerin kitap haline getirilerek kalıcı bir eser sunulması da planlar arasında yer alıyor.
Tarihi Dönüm Noktası: 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı
1926 yılında İsmailiyye Sarayı’nda gerçekleştirilen ilk Kurultay, sadece Türk dilinin detaylı incelenmesi bakımından değil, aynı zamanda Türk dünyasında ortak dil, kavram ve yöntem birliği tesisi yolunda atılan en stratejik adımlardan biri olarak kabul ediliyor. 26 Şubat-6 Mart 1926 tarihleri arasında Bakü’de toplanan ilk Kurultay; alfabe birliği, ortak terminoloji ve bilimsel koordinasyon arayışının en temel kilometre taşlarından biridir. Toplam 131 delegenin katılımıyla düzenlenen Kurultay’da Latin alfabesine geçiş ilkesi kabul edilmiş; ana dilde eğitim, tarih ve folklor çalışmalarının eş güdümü gibi hayati kararlar alınmıştır. Bu yönüyle Kurultay, yalnızca akademik bir kongre değil, Türk halklarının kültürel entegrasyonu ve modernleşme süreci için tarihi bir eşik niteliğindedir.
